CelluBOR; yalıtımın doğal çözümü

Yılın Yatırım Ödülü CelluBOR Yalıtım'ın

Bor Malzemesinin Tarihçesi

CelluBOR

Bor Malzemesinin Tarihçesi

Bor madeninin tarihinin 6 bin yıl öncesine kadar gittiği bilinmektedir. Tarihte birçok toplum tarafından farklı alanlarda kullanılan bor, ilk olarak Tibet’te kullanılmıştır. Babiller için değerli madenlerini eriten, Mısırlılar için mumyalama işleminde kullanılan bir malzeme olmuştur. Romalılar ise meşhur arenalarını temizlerken bordan faydalanmıştır. Çinliler seramik yapımında yine boru kullanmış, Araplar bordan ilaç yapmıştır. Birçok maddeyle bileşik oluşturabilen bor, bin yıllar içinde insanların farklı kullanım alanlarında değerlendirilebildiği bir malzeme olmuştur.

Fransız kimyager Louis Joseph Gay-Lussac, Louis Jacgues Thenard ve İngiliz kimyager Humphry Davy 1808 yılında ilk kez element düzeyinde boru, borik asit ve potasyumu birlikte ısıtarak elde etmeyi başardı. Yarı iletken özellikte geçiş metali olan Bor periyodik tabloda B harfi ile gösterilmeye başlandı ve atom ağırlığı 10,81 olarak tespit edildi. Doğada Bor saf haliyle değil diğer elementlerle yaptığı bileşik formlarında bulunması borun kullanımında bir sorundu. Bunun üzerine 1892’de, Henri Moissan, borik asidi magnezyum ile indirgeme tepkimesine sokarak %95-98 saflıkta bor elde etmeyi başardı. Borun %99 ve üzerindeki saf hallerine ise ancak bu yüzyılda ulaşılabilmiştir.

Avrupa’nın borla tanışması ve modern maden endüstrisinde kullanılmaya başlanması, Marco Polo’nun 13. yüzyılda yaptığı Tibet ziyaretinden dönüşte yanında getirdiği borik asit ile mümkün oldu. 1700’lerin sonlarına gelindiğinde, İtalya’nın Toskana Bölgesi’nde borik asit bulundu. Endüstriyel boraks madenciliği ise 1852’de Şili’de başladı. Nevada, Kaliforniya ve Kramer bölgelerinde bor keşfeden ABD; Dünya’ya en çok bor ihraç eden ülke olmuştur. Dünya’da en çok bulunan element sıralamasında bor 51. sıradadır. Doğada 260 farklı çeşitte bor minerali tespit edilmiştir.

Türkiye’de Bor Üretimi

Türkiye’nin üzerinde bulunduğu topraklardaki bor madeninin varlığının, Doğu Roma İmparatorluğu zamanından beri bilindiği tahmin ediliyor. İlk maden yatakları, Balıkesir’de bulundu. Balıkesir’deki ilk bor işletmesi ise “Maadin Nizamnamesi”nin imzalanmasından sonra, 1865’te Fransızlar tarafından açıldı. Fransızlar yaklaşık 20 yıl boyunca, Avrupa’ya bor satışı yaptı. Sonrasında İngilizler 1887-1958 yılları arasında kurdukları şirket ile bor üretti. 1927 yılında Anadolu’da 624 yabancı şirketin bor madenlerini işletmesi için imtiyazlı olduğu biliniyor. Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü ise 1935 yılında maden arama ruhsatı alabilmiştir. Ancak 1944’e gelindiğinde, imtiyazlı şirketlerin çoğu millileştirilmiştir. Balıkesir’in Bigadiç ilçesinde 1950 yılında bor maden yatakları bulundu. Bu bölgedeki madenlerin işletme hakkı o günkü adıyla Etibank, bugünkü adıyla Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne verilmiştir. Türkiye’deki maden yatırımı, üretimi, pazarlaması ve işletmesi ile ilgili tüm konular Eti Maden tarafından yürütülmektedir.

Bugün Türkiye, 3 milyon ton ile Dünya’nın en fazla bor rezervine sahip ülkesidir. Dünya bor rezervlerinin %73’ü Türkiye’de bulunmaktadır. Aynı zamanda Dünya’nın en çok bor ihraç eden ülkesi de Türkiye hâline gelmiştir.